Słownik kryminalnych terminów literackich

Fałszywe ślady (ang. red herrings)

- celowo wprowadzone przez autora elementy i szczegóły, które mają zmylić czytelnika. Fałszywym śladem może być zarówno przedmiot, gest, dźwięk czy zapach, jak i wypowiedź; najważniejsze jest, by został on przedstawiony w odpowiednim kontekście.

Red herring odgrywa istotną rolę zwłaszcza w klasycznej powieści detektywistycznej, której osią jest zagadka. Zadaniem autora jest takie skonstruowanie tej zagadki, by lektura powieści mogła stać się grą dającą równe szanse obu przeciwnikom, to znaczy detektywowi (graczowi wykreowanemu przez autora) oraz czytelnikowi. Aby to zrobić, autor musi zmylić czytelnika. Cała trudność sprowadza się przy tym do tego, jak to uczynić, nie uciekając się do kłamstwa - temu właśnie służą fałszywe ślady. Czytaj dalej »

Dwadzieścia zasad pisania powieści detektywistycznych Van Dine’a

Dwadzieścia zasad… to właściwie esej, który ukazał się w 1928 roku w czasopiśmie American Magazine (tytuł oryginalny: Twenty rules for writing detective stories). Jest to zbiór porad przeznaczonych dla potencjalnego autora powieści detektywistycznych, poprzedzony krótkim wstępem. Van Dine stwierdza w nim, że powieść detektywistyczna jest rodzajem zabawy intelektualnej, a jej pisanie rządzi się ściśle określonymi zasadami - autor formułuje ich dwadzieścia. Czytaj dalej »

Motyw zamkniętego pokoju

Jest to motyw zbrodni popełnionej w pomieszczeniu zamkniętym, w którym w momencie otwarcia go przez detektywa prócz ofiary nie ma nikogo innego; zbrodnia jawi się więc jako całkowicie niewytłumaczalna.Motyw zamkniętego pokoju to motyw najbardziej klasyczny ze wszystkich występujących w literaturze kryminalnej, zwłaszcza w jej odmianie detektywistycznej. Jeśli bowiem zbrodnia powinna zawsze być zagadką, to najdoskonalszą wersją tego przypadku jest zagadka tak skonstruowana, by przeczyła prawom logiki i prawdopodobieństwu. Czytaj dalej »

Powieść detektywistyczna a thriller

Poniższy schemat pokazuje najważniejsze różnice pomiędzy powieścią detektywistyczną a thrillerem: Czytaj dalej »

Powieść kryminalna - definicja gatunku

Odmiana powieści, której akcja koncentruje się wokół zbrodni/przestępstwa. Istotne elementy akcji to popełnienie zbrodni, jej odkrycie, poszukiwanie sprawcy i wyjaśnianie przyczyn zbrodni.

W obrębie powieści kryminalnej wyróżnić można jej dwa główne typy: są nimi powieść detektywistyczna i thriller. Powieść detektywistyczna i thriller rzadko występują w „czystej” postaci. Współczesna powieść kryminalna stanowi zwykle połączenie elementów tych dwóch typów, z których każdy to jakby przeciwległy biegun tego samego gatunku – dlatego właśnie warto wiedzieć, jakie są cechy charakterystyczne owych modeli idealnych. Czytaj dalej »